สีที่แสดงถึงเครื่องหมายบังคับเพื่อความปลอดภัย คือสีน้ำเงิน
เครื่องหมายบังคับใช้พื้นสีน้ำเงิน รูปทรงวงกลม และสัญลักษณ์สีขาว เช่น ต้องสวมหมวกนิรภัยหรืออุปกรณ์ป้องกันดวงตา ตามคำอธิบายเครื่องหมายความปลอดภัยของ HSE สหราชอาณาจักร แหล่งอ้างอิง: HSE — Safety signs
แยกเครื่องหมายบังคับออกจากเครื่องหมายประเภทอื่น
คำว่า “เครื่องหมายความปลอดภัย” ครอบคลุมหลายประเภท ไม่ควรเรียกทุกสีว่าเครื่องหมายบังคับ ตารางต่อไปนี้สรุปการแบ่งประเภทตามคู่มือ HSE โดยต้องพิจารณารูปทรงและสัญลักษณ์ร่วมกับสี แหล่งอ้างอิง: HSE — Safety signs and signals
| ประเภท | ลักษณะหลัก | ความหมาย |
|---|---|---|
| บังคับ | วงกลมพื้นน้ำเงิน สัญลักษณ์ขาว | การกระทำที่ต้องปฏิบัติ |
| ห้าม | วงกลมขอบแดงและแถบแดงทแยง พื้นขาว สัญลักษณ์ดำ | การกระทำที่ห้าม |
| เตือน | สามเหลี่ยมพื้นเหลือง ขอบและสัญลักษณ์ดำ | เตือนอันตราย |
| ทางหนีฉุกเฉินหรือปฐมพยาบาล | สี่เหลี่ยมพื้นเขียว สัญลักษณ์ขาว | ตำแหน่งเส้นทางหรืออุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง |
| อุปกรณ์ดับเพลิง | สี่เหลี่ยมพื้นแดง สัญลักษณ์ขาว | ตำแหน่งอุปกรณ์ดับเพลิง |
ป้ายสีเขียวไม่ได้รับรองว่าพื้นที่ทั้งหมดปลอดภัย
สีเขียวในระบบนี้ใช้กับทางหนีฉุกเฉินและการปฐมพยาบาล เช่น ทางออกหรือจุดปฐมพยาบาล จึงไม่ควรตีความกว้างว่าเป็นการอนุญาตให้เข้าพื้นที่ทุกกรณี แหล่งอ้างอิง: HSE — Emergency escape and first-aid signs
การใช้ป้ายร่วมกับมาตรการอื่น
HSE อธิบายว่าป้ายใช้กับความเสี่ยงสำคัญที่ยังคงเหลือหลังใช้มาตรการควบคุมที่เกี่ยวข้องแล้ว จึงไม่ใช่สิ่งทดแทนระบบการทำงานที่ปลอดภัยหรือมาตรการทางวิศวกรรม แหล่งอ้างอิง: HSE — Safety signs in the workplace
ข้อเสนอแนะของผู้เขียนคืออ่านทั้งภาพและข้อความบนป้าย ทำความเข้าใจการปฏิบัติที่สถานประกอบการกำหนด และแจ้งผู้รับผิดชอบเมื่อป้ายชำรุดหรืออ่านไม่ชัด สำหรับการจัดทำป้ายใช้งานจริง ให้ตรวจมาตรฐานและข้อกำหนดที่ใช้กับสถานที่นั้น บทความนี้อธิบายหลักการจำแนกสีโดยอ้างคู่มือสหราชอาณาจักร ไม่ใช่การรับรองการปฏิบัติตามกฎหมายไทยเฉพาะกิจการ
คำถามที่พบบ่อย
หากโจทย์ถามสีของเครื่องหมายบังคับ ตอบสีใด? ตอบสีน้ำเงิน โดยจำคู่กับรูปวงกลมและสัญลักษณ์สีขาว
สีแดงทุกป้ายแปลว่าห้ามหรือไม่? ไม่เสมอไป ต้องดูรูปทรงและสัญลักษณ์ เพราะยังใช้กับป้ายอุปกรณ์ดับเพลิงด้วยตามตารางข้างต้น
จำเฉพาะสีเพียงพอไหม? ผู้เขียนแนะนำให้ฝึกอ่านป้ายจริงร่วมกับคำอธิบายของผู้รับผิดชอบ เพราะสีอย่างเดียวไม่บอกการกระทำหรืออุปกรณ์ที่ระบุ