อคติ 4
การละ “รัก โลภ โกรธ หลง” อคติทั้ง 4 นี้เป็นความลำเอียงที่เกิดขึ้นในใจของมนุษย์ และเมื่อเกิดขึ้นแล้วก็ย่อมนำความทุกข์มาสู่ใจเรา หลายคนหาทางแก้ไข เพื่อละหรือดับความรู้สึกที่เกิดขึ้น
อคติ คือ
ไม่ตรง ไม่ตรงทิศ ไม่ตรงทาง และไม่ตรงธรรม
อคติ 4 คือ สัญชาตญาณที่ถูกโน้มน้าวไปโดยไร้ความเที่ยงธรรม และความเอนเอียงแห่งอารมณ์ที่ผุดขึ้นจากความเหลื่อมล้ำต่ำสูง และช่องว่างในสังคม 4 ประการ
ภาษาอังกฤษคือ Bias ภาษาไทย แปลว่า “ลำเอียง ”
ประกอบด้วย : ฉันทาคติ, โทสาคติ, โมหาคติ, ภยาคติ
อคติ 4 เป็นความลำเอียงที่ทำให้เสื่อม ข้อความจาก พระไตรปิฎกแปลไทย ฉบับหลวง พระสุตตันตปิฎก เล่ม 13 อังคุตรนิกาย จตุกกนิบาต จรวรรคที่ 2 อคติสูตรที่ 3 ของพระธรรมคำสั่งสอยของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีในตอนหนึ่งว่า
“ดูกรภิกษุทั้งหลาย
การถึงอคติ 4 ประการนี้ 4 ประการเป็นไฉน
บุคคลย่อมถึงฉันทาคติ ย่อมถึงโทสาคติ
ย่อมถึงโมหาคติ ย่อมถึงภยาคติ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย”
“การถึงอคติ 4 ประการนี้แลฯ
ผู้ใดประพฤติล่วงธรรม เพราะความรัก ความชัง
ความหลง ความกลัว ยศของผู้นั้นย่อมเสื่อม
เหมือนพระจันทร์ข้างแรมฉะนั้น ฯ”
“ดูกรภิกษุทั้งหลาย
การไม่ถึงอคติ 4 ประการนี้ 4 ประการเป็นไฉน
บุคคลย่อมไม่ถึงฉันทาคติ ย่อมไม่ถึงโทสาคติ
ย่อมไม่ถึงโมหาคติ ย่อมไม่ถึงภยาคติ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย
การไม่ถึงอคติ ประการนี้แลฯ”
“ผู้ใดไม่ประพฤติล่วงธรรม เพราะความรัก ความชัง
ความหลง ความกลัว ยศของผู้นั้นย่อมเต็มเปี่ยม
ดุจพระจันทร์ข้างขึ้น ฉะนั้น ฯ”
คติธรรมความรัก
พรหมวิหาร 4 คือ คติธรรมความรักเป็นหลักคุณธรรมที่ทำให้ผู้ประพฤติปฏิบัติตามเป็นผู้ประเสริฐ ซึ่งคำว่า “พรหมวิหาร” มีความหมายว่า ธรรมอันเป็นที่อยู่ของพรหม การยึดถือหลักธรรมดังกล่าวจะทำให้สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข โดยเชื่อว่ามนุษย์จะประเสริฐได้ก็ต่อเมื่อมีคุณธรรม พรหมวิหาร 4 ประกอบด้วยหลักธรรม 4 ข้อ ได้แก่
เมตตา คือ ความรักความปรารถนาให้ผู้อื่นเป็นสุข มีความปรารถนาดีมอบให้ผู้อื่น รวมถึงมีเมตตาต่อสัตว์
กรุณา คือ ความปรารถนาที่จะช่วยให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ มีความสงสาร และเห็นใจผู้อื่นที่ประสบทุกข์
มุทิตา คือ ความปีติยินดีเมื่อเห็นผู้อื่นได้ดี ไม่อิจฉาริษยา ร่วมชื่นชม และยินดีกับความสำเร็จของผู้อื่น
อุเบกขา คือ ความวางเฉย วางใจเป็นกลาง ไม่ซ้ำเติมคนที่กำลังทุกข์ หรือเพลี่ยงพล้ำ
พรหมวิหาร 4 ไม่ได้เป็นหลักธรรมที่เข้าใจยาก หรือซับซ้อน เป็นหลักปฏิบัติทั่วไปในชีวิตประจำวัน หากปรับเปลี่ยนทัศนคติ และหมั่นสร้างนิสัยความเมตตาปรารถนาดีต่อผู้อื่นเป็นประจำ ทุกคนก็สามารถมีพรหมวิหาร 4 ในใจได้ ส่งผลให้เป็นผู้ที่มีความสุขไม่เกิดความไม่ยุติธรรมหรือกี่เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง จนไม่รับฟังหรือไม่ยอมรับเหตุผลใดๆ
รัก หรือ หลง
ความรักกับความหลงมีความแตกต่างกันอย่างไร
ความรัก คือ
ความปรารถนาดีต่ออีกฝ่าย อยากให้คนที่เรารักมีความสุข
การที่เราจะรักคนๆ หนึ่งได้นั้นต้องใช้เวลาในการศึกษาเรียนรู้นิสัยใจคอ ไลฟ์สไตล์ต่างๆ นอกเหนือไปจากรูปลักษณ์ภายนอก
หากเรารักใครสักคนเราจะยินดีที่เขามีความสุข แม้ว่าความสุขนั้นจะเป็นความสุขที่ไม่ได้มีเราอยู่ด้วยหรือเราไม่ใช่ผู้ที่มอบความสุขนั้นให้เขาหรือเธอ
เมื่อเจออุปสรรค ความรักจะทำให้เราอยากต่อสู้เคียงข้างอีกฝ่ายเพื่อผ่านเรื่องราวเหล่านั้นไปด้วยกัน
เมื่อทะเลาะกัน แม้ช่วงแรกจะใช้อารมณ์ แต่เมื่อมีสติ ต่างฝ่ายจะพูดคุยเปิดอกและหาทางออกร่วมกันอย่างมีเหตุผล
หากเรารักใครสักคนเราจะหันมาปรับปรุงข้อเสียของตัวเองเพื่อรักษาความสัมพันธ์ให้ยั่งยืน
ความสบายใจ ยินดีเมื่อได้เห็นอีกฝ่ายมีความสุขและพร้อมเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้เขาได้ทำในสิ่งที่ต้องการ
ต้องการที่จะเข้าใจและเรียนรู้ตัวตนที่แท้จริงของอีกฝ่ายเพื่อให้สามารถใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุข
เข้าใจและให้เกียรติอีกฝ่ายเสมอ ไม่ก้าวล้ำความเป็นส่วนตัวและเว้นช่องว่างให้ความสัมพันธ์เพื่อให้อีกฝ่ายมีอิสระและเวลาส่วนตัว
ความรักให้ความสำคัญกับความรู้สึกและความสัมพันธ์
ความหลง คือ
ความปรารถนาที่อยากให้อีกฝ่ายทำให้เรามีความสุข
ความรู้สึกหลงนั้นเกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็ว อาจเกิดขึ้นได้แค่ชั่ววินาทีเดียวเพราะเป็นการหลงใหลเสน่ห์หน้าตาหรือรูปร่างภายนอกเท่านั้น
หากเราหลงใครสักคนเราจะอยากเป็นคนสำคัญที่สุดของพวกเขา และไม่ต้องการให้เขาหรือเธอเห็นใครดีกว่าเรา และไม่ยินดีที่จะให้คนอื่นมาสร้างความสุขให้คนที่เราหลง
ความหลงจะยินดีเมื่ออีกฝ่ายประสบความสำเร็จ แต่กลับไม่พร้อมจะต่อสู้เคียงข้างกันเมื่อมีปัญหาอุปสรรค เป็นอีกหนึ่งความแตกต่างสำหรับคนที่อยากรู้ว่ารักกับหลงต่างกัน
เวลาทะเลาะหรือมีปัญหาจะไม่รับฟังเหตุผลของอีกฝ่าย แต่ต้องการให้เขาหรือเธอรับฟังความอึดอัดของตัวเองแบบไม่สนใจใคร
ความหลงนั้นคือความต้องการให้อีกฝ่ายเปลี่ยนแปลงและปรับตัวหาเรา โดยที่ตัวเราเองไม่เคยปรับปรุงตัวเพื่ออีกฝ่าย
เอาแต่ใจตัวเองและไม่ต้องการให้อีกฝ่ายทำในสิ่งที่ตัวเองไม่มีส่วนร่วมหรือไม่ชอบ
ไม่แคร์ว่าจะได้รู้จักเพื่อนสนิท ครอบครัว หรือเข้าใจตัวตนของอีกฝ่ายจริงๆ หรือเปล่าตราบใดที่คบกันแล้วยังมีความสุข ก็คืออีกความแตกต่างของความรักกับความหลง
หึงหวงแบบไร้เหตุผล ก้าวก่ายความเป็นส่วนตัวบางอย่าง เช่น เช็ก LINE หรือ Facebook, ไม่ชอบให้อีกฝ่ายคุยกับเพศตรงข้าม
ความหลงให้ความสำคัญกับเรื่องเพศและความสุขชั่วครั้งชั่วคราว
อคติ 4 ประการ
ปัจจัยที่เป็นเหตุให้เกิดอคติ มี ๔ อย่าง คือ
ความรักใคร่ชอบพอ คือ ฉันทาคติ
ความโกรธ เกลียดชัง คือ โทสาคติ
ความหลง เขลา เบาปัญญา คือ โมหาคติ
ความเกรงกลัว ขลาด คือ ภยาคติ
อคติ 4 คือ คุณธรรม ข้อ ใด
อคติ จึงเป็น ความ ลำเอียง สาเหตุหลักของความผิดพลาดในกระบวนการคิด และตัดสินใจของมนุษย์ทุกคนธรรมสำหรับปุถุชนทั่วไป โดยเฉพาะผู้ที่เป็นผู้นำ เป็นหัวหน้า ผู้ที่ทำหน้าที่ฝ่ายปกครอง หรือเป็นข้าราชการ เพราะธรรมเหล่านี้ เป็นสัจจะความจริงที่มักเกิดขึ้นกับบุคคลเหล่านี้ และมีผลอย่างมากต่อการบริหารงาน ต่อการปกครอง และความสงบสุขของสังคม
ความหมายที่ครอบคลุมของอคติ
วิถีในทางที่ผิด เช่น เพราะเกลียดจึงรัก
แนวทางที่ผิด
สิ่งที่เป็นไปในทางที่ไม่ดีงาม
การดำเนินไปในทางที่ผิด
ความลำเอียง เช่น ความ หลง
ความไม่เที่ยงธรรม
ความไม่เป็นกลาง
อคติ 4 มี อะไร บ้าง
ฉันทาคติ หมายความว่า เราเลือกปฏิบัติต่อสิ่งนั้นๆ ด้วยความลำเอียง เช่น ลำเอียงเพราะรัก หรือชอบสิ่งนั้น
โทสาคติ หมายความว่า เราเกิดความลำเอียงเนื่องจากความหงุดหงิด ไม่ชอบใจ
โมหาคติ หมายความว่า เราเกิดความลำเอียง เพราะเราไม่รู้ว่าจะปฏิบัติต่อสิ่งนั้นอย่างไร
ภยาคติ หมายความว่า เราลำเอียงต่อสิ่งนั้นเพราะความกลัว หรือเกรงใจ
อคติ หมายถึง
อคติ มาจากภาษาบาลี คำว่า
อะ หมายถึง ผิด, ไม่, ไม่ถูกต้อง, ไม่ดีงาม, ไม่สมควร
คติ หมายถึง วิถี, แนวทาง, สิ่งที่เป็นไป, การดำเนินไป, ความเป็นไป, การตอบสนอง, การแสดงออก
คติ มีความแตกต่างกับ ทัศนะ คือ
ทัศนะ หมายถึง ความเห็น, ความคิดเห็น, มุมมอง ส่วน คติ หมายถึง ดังข้างต้น ดังนั้น ทัศนคติ จึงหมายถึง การแสดงออก หรือ วิถีที่ดำเนินไปอันเกิดจากความคิดหรือความเห็น
คน อคติ
ความหมายของคนอคติ เข้าใจง่ายๆ ก็คือ ความไม่ยุติธรรม ความลำเอียง 4 ประการ
ฉันทาคติ
โทสาคติ
โมหาคติ
ภยาคติ
ฉันทาคติ
คือ ความลำเอียง เพราะชอบพอ รักลำเอียง เกิดความรักทำให้เกิดความไม่ยุติธรรมเข้าข้าง
ฉันทาคติ มาจากคำว่า ฉันทะ + อคติ
ฉันทะ หมายถึง ความชอบใจ หรือ ความพอใจ
ต้องแยกให้ออกระกว่าง ความ รัก ความ หลง
ความรัก คือความ “ปรารถนาดี” ต่ออีกฝ่ายอยากให้อีกฝ่ายมีความสุข
ความหลง คือ ความปรารถนา “อยาก” ให้อีกฝ่ายมาทำให้เรามีความสุข
ความรัก คือ การ “สนับสนุน” เอื้อเฟื้อ เกื้อกูลกัน เป็นแรงผลักดันให้ฝันของอีกฝ่ายเป็นจริง
ความหลง คือ การอยากให้อีกฝ่ายทำ “ตามใจฉัน” โดยไม่สนว่าเขาจะอยากทำหรือไม่
ความรัก คือ การให้ “ความสบายใจ” เมื่ออยู่ใกล้ ไม่ต้องบังคับมาครอบครอง เพราะทั้งสองต่าง อยากเป็นของกันและกัน
ความรัก คือ การถามตัวเองอยู่เสมอว่า จะทำอย่างไรให้เรา “ทั้งสอง” มีความสุข ให้ความสัมพันธ์ของเราราบรื่น ดำเนินไปด้วยดี
ความหลง คือ การถามตัวเองว่า ฉันจะต้อง “ได้” อะไรจากเขา ฉันจึงจะมีความสุข
ความรัก คือ การทำสิ่งที่อีกฝ่ายชอบด้วยความ “เต็มใจ” เพราะเรารู้ว่าสิ่งนั้นจะทำให้เขายิ้มได้
ความหลง คือ การ “อยาก” ให้อีกฝ่ายทำสิ่งที่เราชอบ เพื่อที่เราจะได้ยิ้มออก
ความรัก คือ การยอมรับใน “ตัวตน” ของคนที่เรารัก หลง คือ การคิดว่าตัวเองรักในตัวตนของเขา แต่จริงๆแล้วเรารัก “เปลือก” ของเขามากกว่า
สำหรับผู้ชาย ลองคิดดูว่าถ้าแฟนเราแก่ตัวขึ้นมา หน้าเหี่ยว ผิวหนังหย่อนยาน เราจะยังรักเขาอยู่ไหม
สำหรับผู้หญิง ลองคิดดูว่าถ้าเกิดวิกฤติ ฝ่ายชายล้มละลาย ไม่มีรถหรู บ้านสวย เราจะยังอยู่เคียงข้างเขาในวันที่เขาล้มอยู่หรือไม่ ถ้าไม่ ลองกลับมาคิดกับตัวเองดีๆว่าเรารักเขาเพราะอะไร
ความรัก คือ การ “ปรับปรุง” ข้อเสียของเราเองเพื่อให้อีกฝ่ายมีความสุข แต่ต้องไม่ทุกข์ ไม่งั้นการเปลี่ยนแปลงไปไม่นาน เราก็จะกลับมาเป็นคนเดิมอีก
ความหลง คือ การบอกให้อีกฝ่าย “เปลี่ยนแปลง” ตัวเองเพื่อให้เรามีความสุข
ความรัก คือ ความ “เข้าใจ” ในความไม่สมบูรณ์แบบของเขา
ความหลง คือ ความ “ต้องการ” ให้เขาสมบูรณ์แบบตามภาพที่เราวาดไว้
ความรัก คือ การ “ปรับตัว” ให้เข้าหากันทั้งสองฝ่าย
ความหลง คือ การ “อยาก” ให้อีกฝ่ายปรับตัวเขาหาเรา
ความรัก คือ การ “ให้” โดยไม่ได้หวังว่าเราจะต้องได้อะไรตอบแทนในขณะเดียวกัน ผู้รับก็จะอยากตอบแทนความรักหากได้มันมา ดังนั้น ถ้าได้คบคนที่มีจริตของ Give & Take ที่เหมือนกันจะอยู่กันได้นานกว่าคนที่มีความคิดเรื่องนี้ไม่เหมือนกัน (เพราะฝ่ายที่ให้อยู่อย่างเดียวก็จะรู้สึกไม่ค่อยโอเคแม้ว่าเขาจะไม่หวังก็ตาม)
ความหลง คือ การให้โดย “คาดหวัง” ว่าเขาจะต้องให้เราตอบแทน ถ้าเขาไม่ให้ตอบ เราก็เป็นทุกข์
โทสาคติ
คือ ความลำเอียงเพราะโกรธหรือชิงชัง ไม่รักไม่เข้าข้าง
โทสาคติ มาจากคำว่า โทสะ + อคติ
โทสะ หมายถึง ความโกรธ
ปัจจัยที่ก่อเกิดความโกรธหรือชิงชังในคัมภีร์ปริวาร
ความโกรธเพราะได้ทำแล้วซึ่งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์หรือก่อโทษแก่ตนเอง
ความโกรธเพราะกำลังทำซึ่งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์หรือก่อโทษแก่ตนเอง
ความโกรธเพราะคิดจะทำซึ่งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์หรือก่อโทษแก่ตนเอง
ความโกรธเพราะได้ทำแล้วซึ่งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์หรือก่อโทษแก่คนที่ตนรัก
ความโกรธเพราะกำลังทำซึ่งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์หรือก่อโทษแก่คนที่ตนรัก
ความโกรธเพราะคิดจะทำซึ่งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์หรือก่อโทษแก่คนที่ตนรักเข้าข้าง
ความโกรธเพราะได้ทำแล้วซึ่งประโยชน์ต่อผู้ที่ตนชิงชัง
ความโกรธเพราะกำลังทำซึ่งประโยชน์ต่อผู้ที่ตนชิงชัง
ความโกรธเพราะคิดจะทำซึ่งประโยชน์ต่อผู้ที่ตนชิงชัง
โมหาคติ
คือ ความลำเอียงเพราะหลง หรือ ความลำเอียงเพราะความเขลา หลงอำนาจ
โมหาคติ มาจากคำว่า โมหะ + อคติ
โมหะ หมายถึง ความหลง ความลุ่มหลง
ภยาคติ
คือ ความลำเอียงเพราะกลัว
ภยาคติ มาจากคำว่า ภยะ + อคติ
ภยะ หมายถึง ความกลัว ความหวาดหวั่น หรือ มักเรียกกลายเป็นศัพท์ว่า ภัย
คนที่ถูกอคติ แปลว่า ครอบงำ ย่อมเป็นคนที่ความคิดเห็นไม่ถูกต้องตามทำนองคลองธรรม เป็นมิจฉาทิฐิ ทำให้เป็นคนที่มีความพยาบาทในจิตใจ ก่อความวุ่นวายเบียดเบียนผู้อื่นอยู่เสมอ เพื่อปกป้องผลประโยชน์ของตนเอง โดยจะแสดงอคติในจิตใจออกมาทางวาจา
ด้วยประพฤติวจีทุจริต 4 คือ การพูดเท็จ การพูดคำหยาบ การพูดส่อเสียด การพูดเพ้อเจ้อ เป็นนิสัย
ทางกาย ด้วยการประพฤติกายทุจริต 3 คือ การฆ่าสัตว์ การลักทรัพย์ การประพฤติผิดในกาม
อคติย่อมทำให้อาชีพที่ทำอยู่เป็นอาชีพทุจริต อคติย่อมทำให้ขวนขวายในสิ่งที่ทุจริตเสมอ จิตใจย่อมหมกมุ่นนึกคิดแต่เรื่องการประพฤติทุจริต แล้วจดจ่อแต่จะทำทุจริตด้วยอำนาจของอคตินั้น คนที่ถูกอคติครอบงำอยู่ ย่อมไม่รู้สึกตัวว่าทำทุจริตดังกล่าวมา ด้วยสำคัญผิดว่าตนได้ทำถูกแล้ว
แนวทางการละอคติ 4
ไม่คบคนพาล
จักกสูตร 4 ประการ
อยู่ในประเทศอันสมควร หมายถึง อยู่ในสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเป็นคนดี
การคบสัตบุรุษ
การตั้งตนไว้ชอบ คือ ยึดมั่นในการประพฤติตนให้เป็นคนดีอย่างสม่ำเสมอ
ความเป็นผู้มีบุญที่ทำไว้ในปางก่อน คือ เชื่อถือในความดีงามที่ทำมาว่าจะเกิดกุศลกรรมที่ดีงามต่อเราในภพนี้ และภพหน้า
สัมมาทิฏฐิ คือ ตั้งมั่นในความเห็นชอบ
จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน คือ พิจารณาสภาพจิตของตนเอง
กุศลวิตก 3 คือ การตรึกตรองถึงสิ่งที่เป็นกุศล 3 อย่าง คือ
การตรึกตรองที่เว้นจากกาม
การตรึกตรองที่เว้นจากพยาบาท
การตึกตรองที่เว้นจากการเบียดเบียน
ใจที่อคติจากความรัก ความโลภ ความโกรธ ความหลง คลายทุกข์ภายในใจได้ด้วยการยอมรับ ตามหลักการใช้ศีล มีสมาธิ และสร้างปัญญาที่จะน้อมนำมาให้เกิดความตื่นรู้ และความสงบในจิตใจ
การแก้ไขตนเองไม่ให้มีอคติ เกิดขึ้นในจิตใจ จึงจำเป็นต้องทำตนเองให้เป็นผู้มีสติ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้พระราชทานแนวปฏิบัติเรื่องสติ ไว้ในพระบรมราโชวาทที่พระราชทานแก่สามัคคีสมาคม ในพระบรมราชูปถัมภ์ เมื่อวันที่ 16 – 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2520 ความว่า
“ความรู้สึกระลึกได้ว่า อะไรเป็นอะไร หรือเรียกสั้นๆว่า “สติ” นั้น เป็นสิ่งสำคัญที่สุดอย่างหนึ่ง ที่จะทำให้บุคคลหยุดคิดพิจารณาก่อนที่จะทำ จะพูด และแม้แต่จะคิดสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ว่าสิ่งนั้นดีหรือชั่ว มีคุณมีประโยชน์หรือเสียหาย ควรกระทำหรือควรงดเว้นอย่างไร เมื่อยั้งคิดได้ ก็จะช่วยให้พิจารณาทุกสิ่งทุกอย่าง อย่างละเอียดประณีต และสามารถกลั่นกรองเอาสิ่งที่ไม่เป็นสาระ ไม่เป็นประโยชน์ ออกได้หมด คงเหลือเนื้อแท้ที่ถูกต้องและเป็นธรรม ซึ่งเป็นของควรคิดควรพูดควรทำแท้ๆ”
คำค้น : คือ ประการ มีอะไรบ้าง อคติ4 คือ คุณธรรมข้อใด คือ คุณธรรม อคติ4 คือ คืออะไร อคติ4 ความหมาย อคติ4 คือคุณธรรมข้อใด วิบัติ 4 อคติ4 มีอะไรบ้าง อคติ4 ประกอบด้วย อคติ4 หมายถึง อคติ4 คืออะไร สมบัติ 4 หมายถึงอะไร ประกอบด้วยอะไรบ้าง หมายถึง ประกอบด้วย คือ คุณธรรมในข้อใด คือ คุณธรรมอะไร คือคุณธรรมข้อใด อคติ ๔ ประกอบด้วยอะไรบ้าง และหมายความว่าอย่างไร อคติ ๔ ได้แก่ อคติ4 ประการ คืออะไรและประกอบด้วยอะไรบ้าง การ์ตูน ตัวอย่าง
แหล่งอ้างอิง : พระไตรปิฎกแปลไทย ฉบับหลวง พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๑๓ อังคุตรนิกาย จตุกกนิบาต จรวรรคที่ 2อคติสูตรที่ 3 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม : สำนักพิมพ์ : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พ.ศ.2546 thai.luxurysocietyasia.com/klwtt/ https://mgronline.com/dhamma/detail/9570000113423 shopback.co.th/blog/sm-hi-ความรักกับความหลง/ https://www.thairath.co.th/lifestyle/life/2112730 https://board.postjung.com/1049622
อ่านบทความทั้งหมด >>> pangpond.com
บทความแนะนำ หมวดหมู่: ดูดวง
จำนวนคอมเมนต์ของโพสต์ ID 171641: 90