แปลภาษา: เลือกวิธีทำงานให้เหมาะกับเนื้อหาและผู้อ่าน
งานแปลที่อ่านราบรื่นควรเริ่มจากคำถามว่าใครจะอ่านและนำข้อความไปใช้ทำอะไร บทความนี้รวบรวมความแตกต่างของงานแปล เครื่องมือช่วยทำงาน และรายการตรวจสอบที่ผู้เขียนเสนอสำหรับเตรียมต้นฉบับและตรวจรับงาน
การแปลและการล่ามต่างกันอย่างไร
การแปลถ่ายทอดข้อความเขียนจากภาษาต้นทางเป็นภาษาปลายทาง โดยคำนึงถึงความหมาย น้ำเสียง และเจตนา ส่วนการล่ามทำงานกับภาษาพูด ความต่างจึงไม่ใช่ว่างานแปลต้องแทนคำตรงตัวแต่การล่ามเปลี่ยนความหมายได้ ทั้งสองงานต้องสื่อสารให้เหมาะกับบริบท แหล่งอ้างอิง: American Translators Association: นักแปลและล่าม
เลือกความเชี่ยวชาญให้ตรงกับงาน
ผู้แปลอาจเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน เช่น กฎหมาย การแพทย์ ธุรกิจ หรือเทคโนโลยี ซึ่งต้องรู้ทั้งเนื้อหาและศัพท์ในสองภาษา ATA แนะนำให้ตรวจผลงานอ้างอิง แจ้งรายละเอียดงาน และตกลงฐานการคิดค่าบริการก่อนเริ่ม แหล่งอ้างอิง: ATA: ความเชี่ยวชาญและการว่าจ้าง
ขั้นตอนที่ผู้เขียนเสนอสำหรับเตรียมงาน
- รวบรวมต้นฉบับฉบับสุดท้าย พร้อมระบุภาษาและกลุ่มผู้อ่าน
- เขียนวัตถุประสงค์ว่าใช้ภายในองค์กร เผยแพร่ หรือยื่นต่อหน่วยงาน
- แนบรายชื่อเฉพาะ คำศัพท์ที่ตกลงแล้ว และตัวอย่างน้ำเสียงที่ต้องการ
- กำหนดวิธีตรวจเทียบต้นฉบับและผู้รับผิดชอบตอบข้อสงสัย
- ตรวจชื่อ ตัวเลข หน่วย วันที่ และรูปแบบเอกสารก่อนรับงาน
เครื่องแปลอัตโนมัติกับโปรแกรมช่วยแปล
Machine Translation คือให้คอมพิวเตอร์ประมวลผลคำแปลอัตโนมัติ ส่วนการตรวจแก้ผลแปลโดยนักแปลเรียกว่า post-editing ATA อธิบายว่าต้องประเมินความเหมาะสมตามประเภทเนื้อหา ไม่ใช่นำระบบที่ทำงานดีกับเอกสารแบบหนึ่งไปคาดหวังผลเท่ากันในทุกสาขา แหล่งอ้างอิง: ATA: Machine Translation และ post-editing
Translation Memory เป็นฐานข้อมูลเก็บประโยคหรือส่วนข้อความที่เคยแปลแล้ว เครื่องมืออย่าง Trados นำข้อความที่เหมือนหรือคล้ายกันมาเสนอให้ผู้แปลใช้งานซ้ำ จึงมีหน้าที่ต่างจากการสร้างคำแปลใหม่โดยเครื่องแปลอัตโนมัติ แหล่งอ้างอิง: Trados: Translation Memory
แม้คำแปลจากระบบประสาทเทียมจะดูคล่องขึ้น ก็ยังอาจมีข้อความตกหล่นหรือแปลผิดที่สังเกตได้ยาก การอ่านลื่นเพียงอย่างเดียวจึงไม่ใช่หลักฐานว่าความหมายครบถ้วน แหล่งอ้างอิง: ATA: ข้อจำกัดของ NMT
แปลเว็บไซต์และการค้นหา
Google แนะนำให้ใช้ URL แยกสำหรับหน้าแต่ละภาษา และใช้ hreflang เพื่อช่วยระบุหน้าภาษาหรือภูมิภาคที่สัมพันธ์กัน การแปลข้อความจึงควรวางแผนร่วมกับโครงสร้างเว็บไซต์ด้วย แนวทางนี้ไม่ได้เป็นการรับประกันอันดับหรือยอดขาย แหล่งอ้างอิง: Google Search Central: เว็บไซต์หลายภาษา
คำถามก่อนจ้างผู้แปล
รายการต่อไปนี้เป็นข้อเสนอแนะของผู้เขียนสำหรับใช้พูดคุยกับผู้ให้บริการ
- ขอบเขตรวมการตรวจทานและจัดหน้าหรือไม่
- มีประสบการณ์กับประเภทเอกสารและคู่ภาษาที่ต้องการอย่างไร
- คิดราคาอย่างไร และส่วนใดมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม
- แก้ไขงานได้กี่รอบ ภายในระยะเวลาเท่าใด
- จะใช้เครื่องมือภายนอกใดกับไฟล์ และจัดการข้อมูลลับอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
ต้องกำหนดเวลาหรือราคาเท่าใด
ผู้เขียนแนะนำให้ส่งไฟล์ตัวอย่างและขอบเขตงานเพื่อขอใบเสนอราคาจริง ไม่ใช้ระยะเวลาหรือราคาแบบเดียวกับเอกสารทุกชนิด
ควรตรวจรับคำแปลอย่างไร
ข้อเสนอแนะของผู้เขียนคือเทียบต้นฉบับทีละส่วน โดยเฉพาะชื่อเฉพาะ จำนวนเงิน วันที่ ข้อห้าม และข้อความที่มีเงื่อนไข พร้อมรวบรวมข้อสงสัยให้ผู้แปลชี้แจงก่อนนำไปใช้
สรุป
เริ่มงานแปลด้วยขอบเขตที่ชัดเจน เลือกผู้รับผิดชอบให้ตรงกับเนื้อหา และเผื่อเวลาตรวจทาน เครื่องมือควรเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการที่ตรวจสอบได้ โดยวัดผลจากความครบถ้วนของสารที่ผู้อ่านได้รับ
